Γωγώ Κουλικούρδη
Η Γωγώ Κουλικούρδη, μαζί με τη στενή φίλη και συνεργάτη της Πολύμνεια Ηρειώτη εμπνεύστηκαν τη δημιουργία του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας.
Μέσα από την έρευνα και τη μελέτη της νεότερης ιστορίας του νησιού της έφερε στο φως άγνωστες πληροφορίες για τον πολιτισμό και τη λαογραφία της Αίγινας. Με ομάδα κυριών και νεαρών κοριτσιών από τη δεκαετία του ’40 οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις και αναβιώνει γιορτές ήθη και έθιμα. Σημαντική είναι η έρευνα της μαζί με τον Μάρκο Δραγοούμη για τα τραγούδια της Αίγινας, στα χωριά και τους ορεινούς οικισμούς του νησιού.
Με ομάδα κοριτσιών επισκευάζει το κτίριο που άφησε η Πολύμνεια Ηρειώτη και συλλέγει λαογραφικό υλικό το οποίο σήμερα εκτίθεται στις αίθουσες του Μουσείου.
Στη μνήμη της είναι αφιερωμένη η ισόγεια αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου.
Η Γωγώ Κουλικούρδη γεννήθηκε στην Αίγινα το 1920 όπου έζησε τα παιδικά της χρόνια. Τελείωσε το Γυμνάσιο στην Αθήνα και κατόπιν φοίτησε στο ιστορικό και αρχαιολογικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου απεφοίτησε και συνέχισε για μεταπτυχιακές σπουδές στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, στην οποία εκπόνησε και την διδακτορική της μελέτη.
Εργάστηκε ως εκπαιδευτικός επί 36 συναπτά χρόνια στην Ελληνογαλλική Σχολή «Άγιος Ιωσήφ» Αθηνών, όπου δίδαξε τα φιλολογικά μαθήματα και ειδικά την νεότερη ευρωπαϊκή και ελληνική ιστορία. Παράλληλα με την καθημερινή εργασία στο σχολείο, συνέχισε την ερευνητική της απασχόληση. Ιδιαίτερα την απορρόφησε η νεότερη ιστορία του νησιού της, της Αίγινας. Επισκεπτόταν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου μελετούσε αρχειακό υλικό, έγγραφα, επιστολές, μελέτες, περιοδικά, εφημερίδες που είχαν σχέση με την ιστορία της νεότερης Αίγινας.
Οι πρώτοι καρποί αυτής της συστηματικής εργασίας άρχισαν να εμφανίζονται με τα πρώτα δημοσιεύματα, τις πρώτες μελέτες και τις εκδόσεις άλλων συγγραφέων που η ίδια επιμελήθηκε.
Το 1950, σε συνεργασία με τον Θεολόγο – δημοσιογράφο Σπύρο Αλεξίου, δημοσιεύουν το βιβλίο – οδηγό: «ΑΙΓΙΝΑ, οδηγός για την ιστορία και τον πολιτισμό».
Το 1955, επιμελείται την έκδοση του βιβλίου του Γαβριήλ Βέλτερ: «ΧΑΛΚΙΔΑ».
Το 1962, επιμελείται την έκδοση του βιβλίου του Γαβριήλ Βέλτερ: «ΑΙΓΙΝΑ».
Το 1972, δημοσιεύει την διδακτορική της διατριβή με τίτλο: «Ο Αλέξανδρος του Χατζή Αλεξανδρή, ένα πολεμικό καράβι των Ψαρών».
Το 1975, συγγράφει για λογαριασμό του Οργανισμού Διδακτικών Βιβλίων, το βιβλίο: «Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία» για την Γ΄ Γυμνασίου.
Το 1991, κυκλοφορεί το βιβλίο που θα την κάνει περισσότερο γνωστή στο ευρύ αναγνωστικό κοινό. Πρόκειται για το αξεπέραστο «ΑΙΓΙΝΑ 1. Παρατηρήσεις γεωλογικές, οικονομικές, δημογραφικές».
Τον Ιανουάριο του 2002 στην αίθουσα του κινηματοθέατρου «Τιτίνα», σε ειδική εκδήλωση προς τιμήν της, παρουσιάζεται το καινούργιο της βιβλίο: «ΑΙΓΙΝΑ 2. Η Αίγινα στον αγώνα του 1821. Αιγινήτες Αγωνιστές». Το βιβλίο αυτό επρόκειτο να είναι και το τελευταίο το οποίο εξέδωσε η ίδια.
Ωστόσο δεν έπαυε να συνεχίζει την έρευνα και την μελέτη και να προετοιμάζει την έκδοση των βιβλίων «ΑΙΓΙΝΑ 3 και 4», στα οποία θα συμπεριλαμβάνονταν στοιχεία τοπογραφικά της νεότερης Αίγινας, Δημοτικά τραγούδια της Αίγινας, παροιμίες, τοπωνύμια και στοιχεία για το κτηματολόγιο του Ι. Καποδίστρια.
Από το 1940 μαζί με την αείμνηστη Πολύμνια Ηρειώτη – Θωμάκου, ξεκίνησαν τη συλλογή λαογραφικού υλικού, με σκοπό να δημιουργηθεί Λαογραφικό Μουσείο στην Αίγινα. Το όνειρο αυτό άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά μετά την δωρεά του σπιτιού της οικογένειας Παναγή Ηρειώτη στον Δήμο της Αίγινας για την δημιουργία Λαογραφικού Μουσείου. Το 1986 οργανώνει την πρώτη επιτροπή του Λαογραφικού Μουσείου. Από τότε δουλεύει ακούραστα και ασταμάτητα για αυτό τον σκοπό. Συμμετέχει στο Σύλλογο Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου του Δήμου Αίγινας, στην προσπάθεια για την επισκευή και την λειτουργία του. Χάρη στις προσπάθειες της επιτροπής και του Συλλόγου, η επισκευή προχώρησε και από τότε έγιναν και συνεχίζουν να γίνονται πολλές και σημαντικές εκδηλώσεις στους χώρους του Λαογραφικού Μουσείου που συμβάλλουν στην καλλιτεχνική και πνευματική καλλιέργεια του νησιού.
Η ίδια ανέλαβε πολλές πρωτοβουλίες και πρωτοστάτησε σε ενέργειες που έγιναν με σκοπό την συντήρηση και αναπαλαίωση των Καποδιστριακών κτιρίων στην πόλη της Αίγινας, αλλά και στην σωστή ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων του νησιού και ιδιαίτερα της Παλαιάς Χώρας. Υπήρξε μέλος του Πνευματικού Κέντρου «Ο Καποδίστριας» και επιστημονικός σύμβουλος του περιοδικού «ΑΙΓΙΝΑΙΑ».
Η Γωγώ Κουλικούρδη υπήρξε η επιστήμων η οποία έθεσε σκοπό της ζωής της, μέσα από την έρευνα, την μελέτη και την συγγραφή, την ανάδειξη της διαχρονικής διαδρομής της Αίγινας. Η ίδια με το παράδειγμα της ενέπνευσε τους νεότερους ερευνητές και μελετητές να ασχοληθούν με την Αίγινα, ενώ την απασχολούσε έντονα, η μετάδοση αυτής της ιστορικής γνώσης , στις νεότερες γενιές των Αιγινητών. Προέτρεπε τους νέους και ειδικότερα τους μαθητές να ασχοληθούν και να γνωρίσουν την αρχαία και νεότερη ιστορία της Αίγινας, την πλούσια λαογραφία και τον πολιτισμό της.
Επιθυμία της ήταν, να ιδρυθεί στο νησί ένας Σύλλογος από Αιγινήτες επιστήμονες, καθηγητές, δασκάλους, μελετητές, που θα ασχοληθούν με την έρευνα της Ιστορίας του νησιού.
Η «Τράπεζα γνώσης» που στάθηκε για όλους τους Αιγινήτες, η Γωγώ Κουλικούρδη, το παράδειγμα ήθους, αρχοντιάς και επιστημοσύνης, μπορεί να μην κατοικεί πια στην οδό Ν. Πέππα 8, αλλά η ψυχή της θα αναπαύεται όταν οι νεότεροι Αιγινήτες θα συνεχίζουν τις προσπάθειες της για την γνώση, την μελέτη και την έρευνα της Αίγινας, όταν έμπρακτα θα αγωνίζονται για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την διάσωση και την ανάδειξη των μνημείων της, την μετάδοση του πολιτισμού και της πλούσιας λαογραφίας τούτου του νησιού.
Η Γωγώ Κουλικούρδη απεβίωσε στις 8 Νοεμβρίου του 2002.